كلیسای ننه مریم ارومیه

کلیسای ننه مریم که امروزه به نام کلیسای شرق آشور نامیده می شود در خیابان قدس شهر ارومیه قرار دارد و یکی از آثاربی نظیر و تاریخی آشوری های ارومیه است. در سده های گذشته دفن اموات در این محل انجام می گرفت. این بنا در طی قرون مورد مرمت قرار گرفته است. نمای فعلی متعلق به دوره ساسانی است و دارای طاق های بسیار جالب و قرینه سازی کاملا" زیبا قابل مقایسه با معماری آتشکده های ساسانی است.
طبق روایت نویسندگان آشوری و مسیحی این بنا قبلا" آتشکده بود و یکی از معابد معروف زرتشتیان این دیار به شمار می رفت. همچنین آمده است که سه نفر از موبدان زرتشتی در این مکان مشغول ادای فرایض مذهبی بودند که شبی شاهد حرکت ستاره ای درخشان در طرف شرق می شوند. این حادثه را نشانی از تولد نوزادی که ناجی خواهد بود دانسته و همان شب به جانب آن ستاره "اورشلیم" روانه می شوند. مورخان مسیحی بر این عقیده اند که این سه موبد به شهر ارومیه مراجعت می کنند و بعد از چندی آتشکده خود را مبدل به کلیسا می کنند و به تبلیغ دین مسیح می پردازند و در همین مکان نیز چشم از جهان فرو بسته و در جوار کلیسا به خاک سپرده می شوند. بنا به استناد کتب مذهبی آشوری ها ، این سه تن نخست نام های پارسی داشتند و بعدا" نام های آشوری بر خود نهادند. نام دو تن در کتب به اسامی "ملکوم" و "بلشامر" آمده است ولی از نام سومی اطلاعی در دست نیست.
نیز در متون آمده است یک شاهزاده چینی با پنجاه تن از سران آن کشور در سال 642 م برای ملاقات با اسقف اعظم "نینوا" به بین النهرین می آیند و از آن جا به ارومیه می روند و مدتی در این کلیسا مقیم می شوند و نسبت به مرمت آن همت می گماردند. نام این شاهزاده خانم بافری (باپری) نامیده شده است).

كلیسای ننه مریم ارومیه

کلیسای ننه مریم دارای صحن نسبتا" بزرگی است. حیاط کلیسا به وسیله دو ورودی به خیابان قدس و کوچه ضلع غربی راه می یابد. بخش قدیمی و اکثر ساختمانهای کلیسا در ضلع شمالی صحن واقع شده اند. کلیساس ننه مریم بارها مرمت شده و شکل های نا همگون پیدا کرده است. به نظر می رسد اولین مرمت در سال 642 میلادی و به دستور خواهر سلطان وقت چین صورت گرفت و در سال 1342 و 1343 شمسی نیز برجی جدید به کلیسا اضافه شد و خود کلیسا مورد مرمت قرار گرفت. لازم به ذکر است که کلیسای ننه مریم جدا از کلیسای حضرت مریم ارومیه است.